AKILLI SAATLER KALORİYİ DOĞRU ÖLÇÜYOR MU?
- Emre Ozturk
- 19 Ara 2025
- 5 dakikada okunur
Akıllı saatler, fiziksel aktivite ve sağlık takibinde günlük yaşamın vazgeçilmez araçları hâline gelmiştir. Bu cihazlar tarafından sunulan kalori (enerji harcaması) verileri, özellikle egzersiz planlaması ve kilo kontrolü gibi alanlarda kullanıcıların kararlarını doğrudan etkilemektedir. Ancak bu verilerin ne ölçüde güvenilir olduğu çoğu zaman sorgulanmadan kabul edilmektedir.
Enerji harcaması, doğrudan ölçülmesi zor bir fizyolojik parametredir ve akıllı saatlerde bu değer, kalp atım hızı, hareket ve hız gibi değişkenlerin algoritmalar aracılığıyla tahmin edilmesi yoluyla elde edilir. Bu durum, farklı cihazlar ve farklı aktiviteler arasında belirgin doğruluk farklarının ortaya çıkmasına neden olabilir.
Bu makalede, popüler üç akıllı saatin yürüyüş ve koşu sırasında enerji harcamasını ne kadar doğru tahmin edebildiği, altın standart kabul edilen indirekt kalorimetri yöntemi ile karşılaştırılan 2022 yılında yayımlanan kontrollü bir çalışma üzerinden ele alınmaktadır. Amaç, akıllı saatlerin sunduğu kalori verilerinin hangi ölçüde güvenilir olduğunu ve bu verilerin günlük kullanımda nasıl yorumlanması gerektiğini bilimsel bir çerçevede ortaya koymaktır.
AKILLI SAATLER YAKILAN KALORİYİ NASIL TAHMİN EDER?
Akıllı saatler enerji harcamasını doğrudan ölçmez; bunun yerine çeşitli fizyolojik ve hareket verilerini kullanarak istatistiksel tahminler üretir. Bu tahminlerin temelini üç ana veri kaynağı oluşturur: hareket sensörleri (ivmeölçer), kalp atım hızı ölçümü ve GPS verileri.
İvmeölçerler, kullanıcının hareket miktarını ve hızını algılayarak aktivitenin yoğunluğu hakkında bilgi sağlar. Kalp atım hızı ise enerji harcaması ile doğrusal ilişki göstermesi nedeniyle algoritmalar için önemli bir girdidir. Açık alan aktivitelerinde GPS verileri de devreye girerek hız ve kat edilen mesafe gibi değişkenlerin daha hassas hesaplanmasına katkı sağlar.
Bu veriler, üreticilere özgü ve genellikle kamuya açıklanmayan algoritmalar tarafından işlenerek kalori tahminine dönüştürülür. Bu nedenle iki farklı akıllı saat, aynı aktivite sırasında aynı sensör verilerini toplasa bile farklı enerji harcaması sonuçları üretebilir. Ayrıca aktivitenin türü, hızı ve kullanıcının bireysel özellikleri (vücut ağırlığı, yaş, cinsiyet) tahmin doğruluğunu önemli ölçüde etkileyebilir.
Bu noktada kritik olan, akıllı saatlerin sunduğu kalori değerlerinin ölçüm değil, modelleme sonucu elde edilen tahminler olduğunun farkında olunmasıdır. İncelenen çalışmanın temel amacı da, bu tahminlerin gerçek enerji harcamasıyla ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymaktır.
ARAŞTIRMA NASIL YAPILDI?
İncelenen çalışma, akıllı saatlerin kalori (enerji harcaması) tahmin doğruluğunu değerlendirmek amacıyla kontrollü ve gerçek hayata yakın bir deneysel tasarımla yürütülmüştür. Çalışmaya, yaşları 18–30 arasında değişen, normal vücut kitle indeksine sahip 20 sağlıklı genç yetişkin katılmıştır. Katılımcıların tamamı düzenli olarak fiziksel aktivite yapan bireylerden seçilmiştir.
Araştırmada üç farklı akıllı saat test edilmiştir: Apple Watch Series 6, Garmin Fenix 6 ve Huawei Watch GT 2e. Katılımcılar, her test sırasında bu üç saati eş zamanlı olarak bileklerinde taşımış ve cihazlar üretici talimatlarına uygun şekilde yerleştirilmiştir. Böylece aynı aktivite sırasında elde edilen veriler doğrudan karşılaştırılabilmiştir.
Enerji harcamasının referans ölçümü için, altın standart kabul edilen taşınabilir indirekt kalorimetri sistemi (COSMED K5) kullanılmıştır. Bu sistem, solunumla alınan oksijen ve verilen karbondioksit miktarlarını analiz ederek enerji harcamasını yüksek doğrulukla hesaplamaktadır.
Egzersiz protokolü açık alanda, 400 metrelik bir atletizm pistinde uygulanmıştır.
Katılımcılar:
Yaklaşık 6 km/s hızla 2 km yürüyüş,
Yaklaşık 10 km/s hızla 2 km koşu gerçekleştirmiştir.
Her iki aktivite arasında kısa bir dinlenme süresi verilmiş ve tüm cihazlar aynı anda başlatılıp durdurulmuştur.
Bu yaklaşım sayesinde, akıllı saatlerin günlük kullanım koşullarına benzer bir ortamda enerji harcamasını ne ölçüde doğru tahmin edebildiği objektif olarak değerlendirilmiştir.
ARAŞTIRMANIN SONUÇLARI
Daha fazlasını okumak ister misiniz?
Bu özel yazıyı okumaya devam etmek için intellicorpus.com sitesine abone olun.
