AYAK BİLEĞİ BURKULMALARI
- Emre Ozturk
- 24 saat önce
- 5 dakikada okunur
Ayak bileği burkulması, ayak bileğini stabilize eden bağların (ligamentlerin) ani ve kontrolsüz bir hareket sonucu gerilmesi ya da yırtılmasıdır. Bu durum, hafif lif gerilmelerinden tam bağ kopmasına kadar geniş bir spektrumda görülebilir.
Toplumda genellikle “incinme” olarak hafife alınsa da, ayak bileği burkulması spor yaralanmalarının %15–20’sini oluşturur ve tüm ayak bileği yaralanmalarının yaklaşık %80’i burkulmadır.
Burkulmalar iki ana gruba ayrılır:
Akut burkulma: Tek bir travma sonrası oluşur.
Kronik ayak bileği instabilitesi: Tekrarlayan burkulmalar sonrası gelişen kalıcı gevşeklik ve güvensizlik hissi.
Burkulma; bağların yalnızca “gerilmesi” değildir. Bağ dokusunda mikroskobik yırtıklar, kısmi kopmalar ya da tam kopma gelişebilir. Bu nedenle her burkulma aynı değildir ve ciddiyeti klinik olarak değerlendirilmelidir.
BURKULMA NASIL OLUŞUR?
Ayak bileği burkulmalarının büyük çoğunluğu ayağın içe doğru dönmesiyle (inversiyon) ve aynı anda aşağı doğru bükülmesiyle (plantar fleksiyon) oluşur. Ayak yere basarken içe doğru aniden döner ve bağlar kapasitesinin ötesinde gerilir.
Bu mekanizma özellikle şu durumlarda görülür:
Spor sırasında ani yön değişimi
Zıplama sonrası yanlış basma
Düz olmayan zeminde yürüyüş
Yük altında ani denge kaybı
Burkulmaların %77’si lateral (dış) tarafta gerçekleşir ve bunların büyük kısmında en sık yaralanan bağ anterior talofibular ligament (ATFL)’dir.
ATFL’nin sık yaralanmasının nedeni anatomik olarak en zayıf lateral bağ olması ve plantar fleksiyon pozisyonunda en fazla gerilime maruz kalmasıdır.
HANGİ YAPILAR EN ÇOK ETKİLENİR (BİLEK ANATOMİSİ)
Ayak bileğini stabilize eden bağlar üç ana grupta incelenir:
Daha fazlasını okumak ister misiniz?
Bu özel yazıyı okumaya devam etmek için intellicorpus.com sitesine abone olun.
