SİGARA VE KAS GÜCÜ: SAĞLIĞINIZI TEHDİT EDEN İKİ BÜYÜK RİSK FAKTÖRÜ

Emre Ozturk
18 Kas 2025
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 12 Ara 2025

Modern tıp, uzun yıllardır sigaranın insan sağlığı üzerindeki dramatik etkilerini detaylarıyla ortaya koyuyor. Günümüzde herkes sigaranın kansere, kalp krizine, felce ve erken ölüme yol açtığını biliyor. Ancak son yıllarda bilim literatüründe dikkat çeken başka bir gerçek sessizce güç kazanıyor: Kas gücü ve fonksiyonel kapasitenin, mortalite riskini belirlemede sigara kadar güçlü bir biyobelirteç olduğu.

Özellikle de direnç egzersizlerinin yokluğu, toplum tarafından hâlâ yeterince ciddiye alınmayan bir risk faktörü. Yeni çalışmalar gösteriyor ki kas gücü yalnızca fit olmanın bir göstergesi değil aynı zamanda kardiyovasküler sağlık, metabolik dayanıklılık, bağımsız yaşam kapasitesi, ve bağışıklık sistemi fonksiyonu gibi hayati alanlarda merkezi bir rol oynuyor.

Bu makalede sigara kullanımına dair büyük ölçekli araştırma verilerinin bulgularını, kavrama gücü ve kas gücüne dair araştırma tabanlı yeni verileri, bu iki risk faktörünün mortaliteyi (ölüm riskini) nasıl etkilediğini, aralarındaki farkları ve benzerlikleri inceleyeceğiz.

Sigara Kullanımının Ölüm Riskine Etkisi

Sigara Kullanımının Etkileri

Sigara içmenin sağlık üzerindeki etkileri sadece bireysel sağlıkla sınırlı değildir. Toplum sağlığına da büyük zararlar verir. Sigara içen bireyler, içmeyenlere göre daha yüksek ölüm riski taşır. Araştırmalar, sigara içmenin kalp hastalıkları ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını göstermektedir.

HAZARD RATIO NEDİR?

Hazard ratio, epidemiyolojik araştırmalarda kullanılan en güvenilir göreli risk ölçümlerinden biridir. Amacı, iki grup arasındaki zaman içinde gerçekleşen olay hızını karşılaştırmaktır. Bu olay genellikle “ölüm” olur, ancak kalp krizi, inme veya kanser oluşumu da olabilir.

Basitçe:

HR = 1.0 → Risk aynı.
HR = 1.5 → Bir grupta risk %50 daha yüksek.
HR = 2.0 → Risk iki kat fazla.
HR = 3.0 → Risk üç kat fazla.

Örnek verecek olursak eğer hiç sigara içmeyen bir grup ile günlük sigara içen bir grubu kıyaslayıp Hazard Ratio'yu HR=2 bulursak, bu sigara içen grubun ölüm riskinin iki kat fazla olduğunu gösterir. Önemli nokta: Hazard ratio mutlak ölüm oranı vermez, fakat iki grup arasındaki göreli farkı yakalar.

HR’nin değeri şu yüzden önemlidir:

Çok sayıda değişken (yaş, cinsiyet, gelir, BMI, hastalıklar, ilaçlar, aktivite) kontrol edilse bile, bir faktörün (sigara, kas gücü, obezite, hipertansiyon vb.) bağımsız etkisini gösterir.

SİGARA KULLANIMI ÖLÜM RİSKİNİ NE KADAR ARTIRIYOR?

(30.674 kişilik NHANES analizinin ayrıntıları)

ABD’de yapılan en büyük popülasyon sağlık taramalarından biri olan NHANES (National Health and Nutrition Examination Survey), sigara içiminin mortalite üzerine etkisini incelemek için mükemmel bir veri kaynağıdır. Bu çalışmada 30.674 yetişkin ortalama 8.3 yıl takip edilmiştir.